# Syrop buraczany - skład, właściwości i zastosowanie

Źródło: https://www.ekochatka.pl/content/52-syrop-buraczany-wlasciwosci-zastosowanie
Ścieżka: Strona główna > Blog > Syrop buraczany - skład, właściwości i zastosowanie

Syrop buraczany to gęsty, ciemnobrązowy słodzik z soku buraków cukrowych, oczyszczonego i odparowanego do konsystencji syropu. Składa się głównie z sacharozy i wody, a smakiem przypomina karmel z lekką nutą melasy. Sprawdza się w wypiekach, owsiankach i sosach, ale pod względem odżywczym pozostaje przede wszystkim źródłem cukru.

## Syrop z buraków - co to jest i jak powstaje

Syrop z buraków powstaje niemal zawsze z buraka cukrowego, który zawiera około 16-18% cukru. Buraki cukrowe, ćwikłowe i pastewne to pokrewne odmiany jednego gatunku, ale każda służy do czego innego: cukrowe trafiają do przemysłu spożywczego, pastewne na paszę, a ćwikłowe do domowej kuchni, gdzie jada się zarówno korzenie, jak i młode liście, czyli botwinę.

Produkcja przebiega w kilku krokach:

1. Buraki są myte i krojone na cienkie wiórki.
2. Cukier ekstrahuje się z wiórków gorącą wodą, uzyskując surowy sok.
3. Sok oczyszcza się z zanieczyszczeń.
4. Oczyszczony sok odparowuje się, aż zawartość cukru sięgnie około 70-75%.

Na kilogram gotowego syropu potrzeba kilku kilogramów buraków, dlatego to produkt bardzo skoncentrowany. Buraczany syrop ma głęboki, karmelowy smak z ziemistą, lekko melasową nutą, a przy większych ilościach może wydawać się nieco gorzkawy.

## Syrop z buraka cukrowego - właściwości i skład

Syrop z buraka cukrowego to przede wszystkim cukier: około 70-75% jego masy stanowią węglowodany, głównie sacharoza, a resztę woda oraz niewielkie ilości składników mineralnych. Poniższa tabela pokazuje typowe wartości odżywcze.

| Wartość | W 100 g (około) | W łyżeczce, około 10 g (około) |
| --- | --- | --- |
| Energia | 290-300 kcal | 30 kcal |
| Węglowodany, w tym cukry | 70-75 g | 7 g |
| Woda | 20-25 g | około 2 g |
| Tłuszcz | poniżej 1 g | śladowe ilości |

Świeże buraki zawierają też pektyny, witaminy z grupy B, kwasy organiczne (w tym jabłkowy i szczawiowy) oraz sole mineralne. W oczyszczonym i odparowanym syropie część tych składników jest usuwana lub rozkładana, więc zostają głównie cukry oraz część soli mineralnych, takich jak potas, wapń czy magnez; ich ilość zależy od technologii, więc warto sprawdzić etykietę. [Witamina C](https://www.ekochatka.pl/641-witamina-c) źle znosi wysoką temperaturę i długie gotowanie, dlatego w syropie nie należy się jej spodziewać w znaczących ilościach.

Dla porównania wartości typowych słodzików (przybliżone, w 100 g):

| Słodzik | Energia (około) | Cukry (około) |
| --- | --- | --- |
| Biały cukier | 400 kcal | 100 g |
| Miód | 300-330 kcal | 80 g |
| Syrop buraczany | 290-300 kcal | 70-75 g |

Popularne opisy prozdrowotnych właściwości buraków dotyczą zwykle świeżych warzyw i soku z buraka ćwikłowego, a nie syropu. Syrop warto traktować jako słodzik, który może urozmaicić dietę, ale nie zastępuje warzyw ani zaleceń lekarza. Wartości w tabelach są przybliżone, a dokładne dane podaje etykieta produktu.

Produkty z tego poradnika

[Lizak Holo Pops Ananasowy bez Cukru z Witaminą C i D Bezglutenowy 36 g (6 szt.) - Joe Glow](https://www.ekochatka.pl/21810-lizak-holo-pops-ananasowy-bez-cukru-z-witamina-c-i-d-bezglutenowy-36-g-6-szt-joe-glow.html) 6,39 zł 17,75 zł/100 g [Lizak Holo Pops Malinowy bez Cukru z Witaminą C i D Bezglutenowy 36 g - Joe Glow](https://www.ekochatka.pl/21808-lizak-holo-pops-malinowy-bez-cukru-z-witamina-c-i-d-bezglutenowy-36-g-joe-glow.html) 6,39 zł 17,75 zł/100 g [Witamina C w Proszku 250 g - Batom](https://www.ekochatka.pl/2707-witamina-c-w-proszku-250-g-batom.html) 14,99 zł 6,00 zł/100 g [Acerola w Proszku Liofilizowana BIO 100 g - Bio Planet Superfoods](https://www.ekochatka.pl/4836-acerola-w-proszku-liofilizowana-bio-100-g-bio-planet-superfoods.html) 44,69 zł 44,69 zł/100 g

## Syrop z buraka a sok z buraka - różnice

Syrop buraczany i sok z buraka to dwa różne produkty: syrop powstaje z buraka cukrowego i jest gęstym słodzikiem, a sok z buraka ćwikłowego to płynny napój o ziemistym smaku i intensywnie czerwonej barwie. Porównanie pokazuje, czym się różnią.

| Produkt | Surowiec | Konsystencja i smak | Typowe zastosowanie |
| --- | --- | --- | --- |
| Syrop buraczany | burak cukrowy | gęsty, ciemny, karmelowo-melasowy | słodzik do wypieków, owsianek i sosów |
| Sok z buraka ćwikłowego | burak ćwikłowy | płynny, ziemisty, lekko słodki | napój, dodatek do koktajli i zup |
| Melasa buraczana | produkt uboczny cukrowni | bardzo gęsta, gorzkawa | głównie pasza i fermentacja |

Sok z buraka ćwikłowego zawiera znacznie mniej cukru niż syrop, bo w 100 ml jest go zwykle około 8-9 g wobec 70-75 g w syropie. Nie warto więc przenosić na syrop opisów soku ani traktować jednego produktu jako zamiennika drugiego.

## Syrop z buraka czerwonego - przepis na domowy syrop

Syrop z buraka czerwonego zrobisz w domu, gotując buraki ćwikłowe z cytryną, a następnie zagęszczając wywar z cukrem. Wyjdzie rzadszy niż syrop z buraka cukrowego, bo ćwikła zawiera tylko około 6-8 g cukrów w 100 g. To raczej słodki koncentrat do rozcieńczania niż gęsty, ciemny syrop.

**Składniki** (na około 250-300 ml syropu):

- 1 kg buraków ćwikłowych (4-5 średnich sztuk)
- 500 ml wody
- sok z 1 cytryny (około 3 łyżki)
- 150 g cukru trzcinowego

**Przygotowanie**

1. Obierz buraki i zetrzyj je na tarce o grubych oczkach.
2. Wsyp do garnka, zalej wodą i dodaj sok z cytryny. Gotuj pod przykryciem na małym ogniu około 30 minut.
3. Odcedź płyn przez gęste sito lub gazę, lekko dociskając miąższ.
4. Przelej płyn do czystego garnka, dodaj cukier i gotuj bez przykrycia na małym ogniu przez 40-60 minut, od czasu do czasu mieszając, aż objętość zmniejszy się do około 250-300 ml, a płyn lekko oblepi łyżkę.
5. Przestudź syrop, przelej do wyparzonego słoika i przechowuj w lodówce do 2 tygodni.

Gotowy syrop rozcieńczaj wodą w proporcji około 1 do 5, dodawaj do dressingów albo polewaj nim owsiankę lub jogurt. Osoby, które mają zalecenia dotyczące szczawianów w diecie, powinny wcześniej zapytać lekarza lub dietetyka.

## Syrop buraczany w kuchni - zastosowanie i zamienniki

Syrop buraczany sprawdza się wszędzie tam, gdzie pasuje ciemny, karmelowy słodzik. Najczęściej używa się go do:

- wypieków: pierników, ciast, ciemnego pieczywa i granoli,
- śniadań: owsianki, jogurtu, naleśników i placków,
- sosów i marynat: glazury do mięs, dressingów musztardowych, pieczonych warzyw,
- napojów: herbaty lub kawy zamiast cukru.

**Glazura do pieczonych warzyw** (na około 1 kg warzyw):

- 2 łyżki syropu buraczanego
- 2 łyżki oliwy
- 1 łyżka octu jabłkowego
- 1 łyżeczka musztardy
- sól i pieprz do smaku

1. Wymieszaj wszystkie składniki glazury.
2. Pokrojone warzywa (marchew, buraki, dynię) wymieszaj z glazurą i rozłóż na blasze.
3. Piecz w 200°C przez 30-40 minut, raz mieszając w połowie pieczenia.

Przy zamianie cukru na syrop zacznij od tej samej wagi i zmniejsz ilość innych płynów o około 2 łyżki na każde 100 g syropu. Ciasta z dodatkiem syropu brązowieją szybciej, więc pilnuj czasu pieczenia. Jeśli przepis wymaga płynnego słodzika, syrop buraczany zwykle można zamienić na [syrop klonowy](https://www.ekochatka.pl/618-syrop-klonowy) w proporcji 1:1, choć wypiek będzie jaśniejszy i łagodniejszy w smaku.

## Syrop buraczany dla pszczół - czy się nadaje

Do dokarmiania pszczół zwykle stosuje się syrop z białego cukru, czyli czystej sacharozy, a nie ciemny syrop buraczany ani melasę. Zawierają one substancje trudne do strawienia dla pszczół, co szczególnie zimą może prowadzić do problemów trawiennych. Dlatego pszczelarze ich nie polecają.

Najczęściej podawane proporcje syropu cukrowego to 1:1 wiosną (1 kg cukru na 1 litr wody) oraz 3:2 jesienią (3 kg cukru na 2 litry wody). Terminy i ilości dokarmiania ustala się zależnie od siły rodziny, dlatego warto skonsultować je z doświadczonym pszczelarzem lub lokalnym związkiem pszczelarzy. Syrop spożywczy z półki sklepowej jest przeznaczony dla ludzi.

## Dla kogo syrop buraczany wymaga ostrożności

Syrop buraczany jest źródłem cukru, dlatego przy zaleceniach dietetycznych warto zachować umiar. Szczególnie zwróć uwagę na następujące sytuacje:

- **Cukrzyca i insulinooporność:** syrop trzeba wliczać do dziennej puli węglowodanów, a jego ilość ustalić z lekarzem lub dietetykiem.
- **Codzienna dieta:** Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by wolne cukry, w tym syropy, stanowiły mniej niż 10% dziennej energii.
- **Szczawiany:** buraki zawierają szczawiany, dlatego osoby na diecie z ograniczeniem szczawianów, na przykład przy skłonności do kamicy nerkowej, powinny zapytać o produkty z buraków lekarza.
- **Małe dzieci:** zaleca się ograniczanie dodatku cukrów, więc syrop traktuj tak samo jak cukier.

## Jak wybrać i przechowywać syrop buraczany

Wybierając syrop buraczany, czytaj etykietę, bo skład powinien być krótki. Zwróć uwagę na następujące elementy:

- skład: w idealnym przypadku sam syrop z buraków cukrowych, bez dodatku syropu glukozowo-fruktozowego, karmelu czy aromatów,
- pochodzenie: przy produktach ekologicznych szukaj znaku produktu ekologicznego UE i informacji o surowcu z uprawy ekologicznej,
- wartości odżywcze: sprawdź zawartość cukrów w 100 g, aby porównać produkty,
- opakowanie: szczelny słoik lub butelka ułatwiają dozowanie i przechowywanie.

Otwarty syrop przechowuj zgodnie z zaleceniem producenta, zwykle szczelnie zamknięty w chłodnym, ciemnym miejscu. Jeśli po dłuższym czasie skrystalizuje, postaw odkręcony słoik na kilkanaście minut w ciepłej, ale nie wrzącej kąpieli wodnej i wymieszaj.

## Najczęściej zadawane pytania

### Czym syrop buraczany różni się od cukru?

Cukier jest wykrystalizowaną sacharozą, a syrop buraczany pozostaje płynną, gęstą mieszaniną cukrów, wody i niewielkiej ilości innych składników z buraka. Ma ciemniejszy kolor, bardziej wyrazisty smak i mniej kalorii w 100 g, bo zawiera wodę, ale słodzi podobnie i liczy się go jak cukier.

### Czy syrop buraczany jest zdrowszy od cukru?

Nie ma podstaw, by uznawać go za zdrowszy zamiennik. To nadal cukier, głównie sacharoza, z niewielką ilością składników mineralnych. Może urozmaicić smak potraw, ale jego ilość w diecie warto ograniczać tak samo jak cukru. Przy cukrzycy lub innych zaleceniach dietetycznych zawsze pytaj lekarza lub dietetyka.

### Czy syrop z buraka czerwonego to to samo co syrop buraczany?

Nie. Syrop buraczany powstaje z buraka cukrowego, który zawiera około 16-18% cukru, i jest gęsty oraz ciemny. Domowy syrop z buraka czerwonego robi się z ćwikły, która ma około 6-8 g cukrów w 100 g, dlatego wychodzi rzadszy, ma ziemisty smak i krócej się przechowuje.

### Ile kalorii ma syrop buraczany?

W 100 g syropu buraczanego jest zwykle około 290-300 kcal, a w jednej łyżeczce (około 10 g) około 30 kcal. Dokładna wartość zależy od zawartości wody i cukru w konkretnym produkcie, dlatego najbezpieczniej sprawdzić ją na etykiecie. Dla porównania biały cukier ma około 400 kcal w 100 g.

### Czy syrop buraczany nadaje się dla pszczół?

Zwykle nie. Pszczelarze dokarmiają rodziny syropem z białego cukru, czyli sacharozy, w proporcjach 1:1 wiosną i 3:2 jesienią. Ciemne syropy i melasa zawierają składniki trudne do strawienia dla pszczół, zwłaszcza w czasie zimowania. Szczegóły dotyczące terminu i ilości warto ustalić z doświadczonym pszczelarzem.

### Jak długo można przechowywać domowy syrop z buraków?

Domowy syrop z buraka czerwonego przygotowany według przepisu powyżej przechowuj w lodówce w szczelnie zamkniętym, wyparzonym słoiku do około 2 tygodni. Jeśli zauważysz pleśń, kwaśny zapach lub bąbelki, wyrzuć całość. Syrop sklepowy przechowuj zgodnie z informacją na etykiecie.

## Zobacz w sklepie

- [Soki warzywne i kiszone](https://www.ekochatka.pl/629-soki-warzywne)
- [Syrop klonowy i syropy słodzące](https://www.ekochatka.pl/618-syrop-klonowy)
- [Witamina C](https://www.ekochatka.pl/641-witamina-c)

---
Ekochatka.pl - sklep z żywnością ekologiczną, wysyłka w Polsce. Przewodnik dla asystentów: https://www.ekochatka.pl/llms.txt
Wyszukiwarka produktów: https://www.ekochatka.pl/szukaj?s={fraza}&format=md (wyniki w Markdown; kolejne strony &page=2)