Tłuszcz kakaowy - co to jest, czy jest zdrowy, jak go używać

Tłuszcz kakaowy, czyli masło kakaowe, to jadalny tłuszcz roślinny tłoczony z nasion kakaowca. W temperaturze pokojowej jest stały, kremowy i twardy, a topi się dopiero w temperaturze zbliżonej do temperatury ciała - dlatego czekolada rozpływa się w ustach. Stosuje się go w kuchni, piekarnictwie i kosmetyce.

Co to jest tłuszcz kakaowy i czym różni się od oleju kakaowego

Tłuszcz kakaowy to dokładnie to samo co masło kakaowe - obie nazwy funkcjonują w polskim nazewnictwie zamiennie i oznaczają jadalny tłuszcz roślinny tłoczony z nasion kakaowca. Bywa też nazywany potocznie "olejem kakaowym", choć w temperaturze pokojowej ma postać stałą i twardą, a nie płynną jak typowe oleje - określenie to pojawia się głównie dlatego, że po podgrzaniu tłuszcz kakaowy rozpuszcza się w klarowną, oleistą ciecz.

Produkcja przebiega w kilku etapach: dojrzałe nasiona kakaowca są fermentowane, suszone, prażone, a następnie mielone na miazgę kakaową. Miazgę poddaje się tłoczeniu w wysokiej temperaturze, dzięki czemu oddziela się tłuszcz od suchej pozostałości kakao. Około 70% światowej produkcji ziaren kakaowca pochodzi z Afryki Zachodniej, głównie z Wybrzeża Kości Słoniowej i Ghany.

Skład i właściwości masła kakaowego

Masło kakaowe składa się niemal w całości z tłuszczu - nie zawiera węglowodanów ani cukru, a ilość białka jest znikoma. Profil kwasów tłuszczowych jest charakterystyczny: dominują kwasy nasycone, ale znaczący udział ma też kwas oleinowy, ten sam, który występuje w oliwie z oliwek.

Na etykietach można spotkać określenie "tłuszcz kakaowy spożywczy" lub "jadalny" - oznacza produkt oczyszczony i przeznaczony do bezpośredniego spożycia, w odróżnieniu od tłuszczu kakaowego kosmetycznego, stosowanego wyłącznie do produkcji kremów i past. Charakterystyczną cechą masła kakaowego jest temperatura topnienia w zakresie 34-38°C, bliska temperaturze ciała - to dlatego czekolada rozpływa się w ustach, a nie w opakowaniu.

Czy tłuszcz kakaowy jest zdrowy?

Dla tłuszczu kakaowego, podobnie jak dla większości produktów spożywczych, nie ma zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych, a Ekochatka.pl nie przypisuje mu żadnych właściwości leczniczych. To przede wszystkim tłuszcz roślinny - źródło energii i kwasów tłuszczowych, którego dokładny skład znajdziesz w sekcji powyżej. Przy pytaniach dotyczących konkretnych dolegliwości i sposobu żywienia najlepiej skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem.

W codziennej diecie tłuszcz kakaowy pełni taką samą rolę jak inne tłuszcze roślinne - dostarcza kalorii i kwasów tłuszczowych. Ze względu na brak węglowodanów bywa stosowany w kuchni niskowęglowodanowej, w tym w diecie ketogenicznej, gdzie liczy się przede wszystkim proporcja tłuszczu do węglowodanów w posiłku.

Miazga kakaowa - co to jest

Miazga kakaowa, nazywana też masą kakaową, to gęsta, aromatyczna pasta powstająca z mielenia oczyszczonych i uprażonych ziaren kakaowca. Zawiera zarówno tłuszcz kakaowy, jak i suchą pozostałość kakao - tę samą, z której po odciśnięciu tłuszczu powstaje kakao w proszku.

To właśnie z miazgi kakaowej, po podgrzaniu i wytłoczeniu, oddziela się tłuszcz kakaowy od pozostałej masy. Miazga jest też podstawowym składnikiem każdej czekolady - im więcej miazgi w składzie, tym intensywniejszy smak kakao i wyższa deklarowana zawartość kakao na etykiecie.

Czy miazga kakaowa jest zdrowa?

Tak jak w przypadku tłuszczu kakaowego, dla miazgi kakaowej nie ma zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych, a sklep nie przypisuje jej ani działania leczniczego, ani szkodliwego. Miazga kakaowa to naturalny, od dawna stosowany składnik żywności - podstawa produkcji czekolady - dopuszczony do obrotu na takich samych zasadach jak inne surowce spożywcze. Przy wątpliwościach dotyczących konkretnych dolegliwości warto zapytać lekarza lub dietetyka.

Skład miazgi zależy od pochodzenia ziaren, ale zwykle zawiera około 50-55% tłuszczu kakaowego, a resztę stanowi sucha masa kakao - w tym błonnik, związki mineralne i teobromina, naturalny alkaloid odpowiedzialny za lekko gorzki smak kakao.

Ile miazgi kakaowej jest w czekoladzie?

Zawartość miazgi kakaowej decyduje o rodzaju czekolady i intensywności smaku kakao - im więcej miazgi, tym mniej miejsca zostaje na cukier i mleko w składzie.

Jeśli szukasz produktu z wysoką zawartością kakao, sprawdź czekoladę gorzką lub Tabliczkę Gorzką 100% Kakao BIO od Alce Nero - skład ogranicza się do czystego kakao, bez dodatku cukru.

Tłuszcz kakaowy a olej palmowy - najważniejsze różnice

Tłuszcz kakaowy i olej palmowy to dwa różne tłuszcze roślinne, różniące się pochodzeniem, konsystencją i typowym zastosowaniem w przemyśle spożywczym.

Oba tłuszcze bywają do siebie porównywane, ponieważ w dużej części składają się z kwasów nasyconych i są stałe w temperaturze pokojowej. Pochodzą jednak z zupełnie innych roślin, a tłuszcz kakaowy wyróżnia się wyraźnym, czekoladowym aromatem, którego olej palmowy nie ma.

Kuwertura i czekolada do gotowania na bazie tłuszczu kakaowego

Kuwertura to rodzaj czekolady z podwyższoną zawartością tłuszczu kakaowego, dzięki czemu po roztopieniu jest bardziej płynna i lepiej nadaje się do polewania, maczania i dekorowania wypieków niż zwykła tabliczka.

W ofercie znajdziesz Kuwerturę Gorzką Wegańską BIO od Vivani oraz Kuwerturę Mleczną BIO od Vivani - obie przeznaczone do gotowania i pieczenia. Pełny wybór czekolady do przygotowania deserów znajdziesz w naszym sklepie.

Rafinowany czy nierafinowany tłuszcz kakaowy - jak wybrać

Nierafinowany tłuszcz kakaowy zachowuje wyraźny, czekoladowy aromat, a rafinowany ma smak i zapach neutralny - wybór zależy głównie od tego, do czego chcesz go użyć.

• Nierafinowany - wyrazisty aromat kakao, mniej przetworzony, sprawdza się w surowych deserach i domowych kosmetykach.
• Rafinowany - neutralny smak i zapach, dłuższa trwałość, lepszy do wypieków, w których nie chcesz wyczuwalnej nuty kakaowej.

Tłuszcz kakaowy do smażenia - czy się nadaje?

Tłuszcz kakaowy technicznie nadaje się do krótkiego podsmażania, ponieważ jest w dużej mierze nasycony i stosunkowo stabilny w podwyższonej temperaturze, jednak w kuchni wykorzystuje się go przede wszystkim do deserów, wypieków i polew, a nie do smażenia dań na słono.

Powodem jest wyraźny, czekoladowy aromat, który przenika na potrawę - w daniach wytrawnych zwykle lepiej sprawdza się olej o neutralnym smaku. Jeśli chcesz eksperymentować z tłuszczem kakaowym w kuchni, najprościej zacząć od deserów, sosów czekoladowych czy polew do owoców.

Zastosowanie tłuszczu kakaowego w kosmetykach i przemyśle

Poza kuchnią tłuszcz kakaowy wykorzystuje się jako surowiec w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym. Ze względu na stałą konsystencję w temperaturze pokojowej oraz temperaturę topnienia zbliżoną do temperatury ciała, sprawdza się jako baza kremów, balsamów, past do ust i czopków, a producenci cenią go za neutralny lub czekoladowy zapach.

Kakao odtłuszczone i inne produkty uboczne przetwórstwa kakao

Kakao odtłuszczone to proszek uzyskiwany z miazgi kakaowej po odciśnięciu tłuszczu kakaowego - zawiera znacznie mniej tłuszczu niż miazga czy sam tłuszcz kakaowy, a więcej suchej masy kakao. Typowe kakao odtłuszczone ma około 10-12% tłuszczu, a kakao częściowo odtłuszczone 20-22%.

Innym produktem ubocznym przetwórstwa kakao jest łuska kakaowa - zewnętrzna okrywa ziarna, oddzielana podczas prażenia i łuskania. Wykorzystuje się ją między innymi jako ściółkę ogrodniczą oraz do przygotowania naparów o delikatnym, czekoladowym aromacie.

Gdzie kupić tłuszcz kakaowy BIO?

Tłuszcz kakaowy BIO najłatwiej znaleźć w sklepach ze zdrową i ekologiczną żywnością, zarówno stacjonarnych, jak i internetowych - w standardowych sklepach spożywczych bywa trudno dostępny lub oferowany bez certyfikatu ekologicznego.

Tłuszcz Kakaowy w Krążkach BIO 100 g od Rapunzel - forma krążków ułatwia odmierzanie porcji do wypieków i domowych kosmetyków, produkt z certyfikatem BIO.

Tłuszcz Kakaowy Keto BIO 200 g od Cocoa - bezglutenowy, w większym opakowaniu 200 g, wygodny przy częstszym użyciu w kuchni.

Kupując stacjonarnie, warto sprawdzić na etykiecie certyfikat ekologiczny oraz informację, czy produkt jest przeznaczony do spożycia - część tłuszczu kakaowego dostępnego na rynku ma zastosowanie wyłącznie kosmetyczne. Tłuszcz kakaowy najlepiej przechowywać w szczelnym opakowaniu, w suchym i chłodnym miejscu, z dala od źródeł ciepła i intensywnych zapachów, które łatwo wchłania.

Najczęściej zadawane pytania

Czy tłuszcz kakaowy jest zdrowy?

Dla tłuszczu kakaowego nie ma zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych, a sklep nie przypisuje mu żadnego działania leczniczego. To przede wszystkim tłuszcz roślinny, który dostarcza energii i kwasów tłuszczowych - głównie nasyconych i jednonienasyconych. Przy pytaniach dotyczących konkretnych dolegliwości i sposobu żywienia najlepiej skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem.

Czym różni się tłuszcz kakaowy od miazgi kakaowej?

Tłuszcz kakaowy to czysty tłuszcz wytłoczony z ziaren kakaowca, natomiast miazga kakaowa (nazywana też masą kakaową) to cała zmielona masa - zawiera tłuszcz kakaowy razem z suchą pozostałością kakao. Z miazgi, po oddzieleniu tłuszczu, powstaje kakao w proszku.

Czy tłuszcz kakaowy nadaje się do diety ketogenicznej?

Tak - tłuszcz kakaowy nie zawiera węglowodanów i składa się niemal wyłącznie z tłuszczu, dlatego często wykorzystuje się go w kuchni niskowęglowodanowej i ketogenicznej, na przykład do przygotowania tłustych deserów czy fat bomb, popularnych przekąsek w tym stylu odżywiania.

Jaka jest różnica między masłem kakaowym a olejem kokosowym?

Oba to tłuszcze roślinne, ale masło kakaowe jest stałe w temperaturze pokojowej i topi się dopiero w temperaturze 34-38°C, podczas gdy olej kokosowy topi się już w temperaturze około 24°C. Masło kakaowe ma też wyraźny, czekoladowy aromat, którego olej kokosowy nie ma.

Czy tłuszcz kakaowy ma zastosowanie w kosmetykach?

Sklep nie przypisuje tłuszczowi kakaowemu żadnego działania leczniczego ani kosmetycznego - nie ma na ten temat zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych. Tłuszcz kakaowy bywa jednak stosowany jako surowiec w produkcji kremów, balsamów i past ze względu na swoją konsystencję i temperaturę topnienia. W razie wątpliwości dotyczących pielęgnacji warto skonsultować się z dermatologiem.

Czy tłuszcz kakaowy BIO można kupić stacjonarnie?

Tak, tłuszcz kakaowy BIO można znaleźć stacjonarnie w sklepach ze zdrową żywnością - warto wcześniej zadzwonić i zapytać o dostępność konkretnego produktu. Ten sam asortyment, często w szerszym wyborze, dostępny jest też online, gdzie łatwiej porównać formy: krążki, kostki czy większe opakowania.